Dit colloquium werd mede mogelijk gemaakt door het OGC (Onderzoeksinstituut voor Geschiedenis en Cultuur) aan de Faculteit Letteren, Universiteit Utrecht.

Activiteiten 2006

---

2 december 2006. Van Hamel-lezing: Marged Haycock.
9 juni. Excursie tentoonstelling 'Het Geheim van de Kelten'.
20 mei 2006. Keltisch Colloquium 2006.  
20 april 2006. Lezingen Joseph Nagy en Karen Jankulak.


Van Hamel-lezing 2006 (Thema Wales): Marged Haycock
Zaterdag 2 december 2006. Tijd: 13:30 - 17:00. Zaal 1.05, Drift 21, Utrecht. Toegang: € 3,50 voor donateurs, € 4,50 voor niet-donateurs.

Op zaterdagmiddag 2 december organiseerde de stichting alweer de zestiende editie van de Van Hamel-lezing. Deze werd uitgesproken door Marged Haycock (Universiteit van Wales, Aberystwyth) en luidde 'Poets and textiles in late medieval Wales'. De lezing werd met twee aanvullende lezingen uitgebreid tot een themamiddag, waarbij Wales, van de vroege tot de late middeleeuwen, centraal stond. De sprekers die Marged Haycock voorafgingen, waren Nicki Bullinga met haar lezing 'Arthur in Wales, de verhalen achter de plaatsnamen' en Karianne Lemmen met 'Middeleeuws detectivewerk: op zoek naar de sporen van een Oudwelshe geschreven literatuur'.

Programma:

13:30	Nicki Bullinga: "Arthur in Wales, de verhalen achter de plaatsnamen."
14:15	Karianne Lemmen: 'Middeleeuws detectivewerk: op zoek naar de sporen van een Oudwelshe geschreven literatuur.'
15:00	pauze
15:30	Marged Haycock: "Poets and textiles in late medieval Wales."
17:00	einde

Aankondiging A4 in kleur
Aankondiging A4 in zwartwit


Het Keltisch Colloquium 2006:
Lustrumeditie 'Feesten in de Keltische Wereld'

Zaterdag 20 mei 2006. Tijd: 11:00 - 17:00. Zaal 0.06, Drift 21, Utrecht. Op zaterdag 20 mei organiseerde de stichting het Keltisch Colloquium 2006. Aangezien de stichting dit jaar haar vijftienjarig bestaan viert, stond de 2006 editie van het jaarlijkse colloquium speciaal in het teken van 'Feesten in de Keltische wereld'. Zie Kelten 31 voor een verslag van de lezingen. • voor de aankondiging in PDF, click hier. • voor de uittreksels, click hier.

Programma:

11.00	Ontvangst met koffie en thee
11.15	Opening
11.30	Marc Schneiders: ‘Féil / gwyl: een gek woord voor een feest.’ (moest wegens ziekte helaas afzeggen)
12.10	Bernadette Smelik: ‘A threulaw a wnaethant bwyt a llynn a cherdeu a chyuedach. "En zij brachten de tijd door met eten en drinken, en met liederen en vrolijkheid." Over feesten in Middelwelshe literatuur.’
12.50	Lunch
14.30	Marco Mostert: ‘De ernst van de luim: over de betekenissen van feesten in de Middeleeuwen.’
15.10	Herman Clerinx: ‘Hoe Keltisch zijn Allerheiligen en Halloween?’
15.50	Koffie en thee
16.10	Vincent Megaw: 'The Basse-Yutz, Lorraine 1927 find: a mystery story of evidence for Celtic feasting.'
17.10	Borrel

De sprekers, van links naar rechts: Bernadette Smelik, Marco Mostert, Herman Clerinx en Vincent Megaw

Abstracts:

Marc Schneiders. ‘Féil / gwyl: een gek woord voor een feest.’
Het Ierse woord féil (feest) en verwante woorden in andere Keltische talen hebben etymologisch hun oorsprong in het (Kerk-) Latijnse vigilia (wake). Hoe heeft deze betekenisverschuiving zich kunnen ontwikkelen? Want een wake is vooral een boete-achtige activiteit in de vroege Kerk en dus geen feest. En hoe liggen de sporen van het ene naar het andere Keltische taalgebied?

Bernadette Smelik. ‘A threulaw a wnaethant bwyt a llynn a cherdeu a chyuedach. "En zij brachten de tijd door met eten en drinken, en met liederen en vrolijkheid." Over feesten in Middelwelshe literatuur.’
In haar lezing zal Bernadette Smelik ingaan op het fenomeen 'feest' in Middelwelshe gedichten en prozateksten van de vroegste tijd tot de vijftiende eeuw. Zij zal niet alleen vindplaatsen bespreken en een rode lijn uitzetten, maar ook zal zij gangbare (deel)interpretaties van enkele gedichten nuanceren. Tevens zal de vraag worden gesteld waarom er zo weinig over feesten geschreven wordt in de Middelwelshe literatuur.

Marco Mostert. ‘De ernst van de luim: Over de betekenissen van feesten in de Middeleeuwen.’
In de Middeleeuwen hadden feesten een belangrijke symbolische betekenis, zoveel is zeker. Het feest en het alledaagse staan tegenover elkaar, en sluiten elkaar uit op een manier die doet denken aan de oppositie tussen het spel en het alledaagse. Het gaat om het doorbreken van de sociale en materiële orde. En het gaat steeds om een sociaal gebeuren. Zo kan men het middeleeuwse ‘feest’ definiëren, maar daarmee hebben we nog geen greep op de verschillende soorten sociale betekenissen van feesten en feestvieren die men in de Middeleeuwen kan onderscheiden. Er zijn religieuze en niet-religieuze aanleidingen en redenen voor feestvieren te onderscheiden. In de (visuele én geschreven) bronnen voeren de religieuze feesten aanvankelijk de boventoon. Later, wanneer de cultuur van het hof belangrijk wordt, wordt naast de liturgie ook het, deels anders geïnspireerde, feestvieren door de aristocratie onderwerp van afbeelding en beschrijving. Feesten in de privésfeer krijgen, zo lijkt het, eerst in de late Middeleeuwen aandacht. In deze bijdrage wordt getracht om enkele facetten van de sociale functies van middeleeuwse feesten te belichten. Feesten blijken belangrijk voor de representatie van sociale verschillen en voor het bestendigen van de status quo.

Herman Clerinx. ‘Hoe Keltisch zijn Allerheiligen en Halloween?’
Het is bijna een cliché geworden. Allerheiligen op 1 november – en Halloween dat daaruit is gegroeid – zijn weinig meer dan het oude Keltische Samhain in een christelijk jasje. Maar klopt deze algemeen verspreide mening? De jongste jaren plaatsen enkele historici en een grotere groep volkskundigen er vraagtekens bij. Zij wijzen erop dat in de volkscultuur wel vaker voor bestaande gebruiken naar een oude oorsprong wordt gezocht, en dat die desnoods wordt verzonnen. Maar daarom is zo’n verklaring nog niet correct. Bij nader onderzoek vinden deze historici en volkskundigen geen oude teksten, waaruit kan blijken dat Allerheiligen op 1 november inderdaad een vervanging was van Samhain. De oudste Ierse bronnen maken gewag van een feest voor al de martelaren in de lente, niet op 1 november. Pas rond 800 werd in Ierland en Wales dit feest op 1 november gevierd. Op dat ogenblik herdacht men in Rome al meer dan een eeuw op die dag het feest van al de martelaars. Zelfs Duitsland kende toen al enkele decennia de 1 november-datum. Bewijzen dat Allerheiligen en Halloween géén Keltische wortels hebben, lijkt met de huidige stand van de wetenschap onmogelijk. Maar bewijzen dat die wortels wél bestaan, lijkt al even onmogelijk.

Vincent Megaw. ‘The Basse-Yutz, Lorraine 1927 find: a mystery story of evidence for Celtic feasting.’
Late in November 1927 a gang of railway labourers working at Basse-Yutz on the right bank of the Moselle came across a find unique to this day - two Etruscan bronze stamnoi together with a near-identical pair of early La Tène bronze flagons embellished with coral and enamel. The lecture tells the story of the discovery and how all four bronzes - dated to the later fifth or early fourth century BC - came to be purchased by the British Museum two years later, never to leave British shores. The complex technology represented by the flagons as well as origin of the stamnoi will also be discussed against the background of the funerary feast which seems to have been such a feature of late Hallstatt and early La Tène burials north of the Alps.

Excursie tentoonstelling 'Het Geheim van de Kelten'
9 juni 2006.

keltoloog Lauran Toorians

Op vrijdag 9 juni kwam door een samenwerking tussen studievereniging Asterix en de stichting een excursie tot stand naar de tentoonstelling ‘Het Geheim van de Kelten’ in het Limburgs Museum te Venlo. De opkomst en de animo onder de deelnemers bleken groot. Lauran Toorians zorgde hierbij voor een bezielende rondleiding. 'Het geheim van de Kelten' is een boeiende expositie over de Kelten in de Lage Landen, met bijzondere aandacht voor de rol van leiderschap, strijd, landbouw, handel, religie en rituelen. Archeologische topstukken worden uit België, Nederland en het Duitse grensgebied bijeengebracht en voor het eerst in samenhang ter bezichtiging gesteld. De tentoonstelling is te bezichtigen tot en met 19 november van dit jaar. Voor nadere informatie, zie www.dekelten.nl en ww.limburgsmuseum.nl. Zie Kelten 31 voor een bespreking van de tentoonstelling.

Deelnemers aan de vlaai en koffie/thee

Lezingen Joseph Nagy en Karen Jankulak

Donderdag 20 april 2006. Tijd: 19:30 - 21:15.
Zaal 015, Drift 27, Utrecht.

In samenwerking met studievereniging Asterix organiseerde de stichting twee lezingen. Karen Jankulak (Univ. Lampeter), auteur van The Medieval Cult of St Petroc, geeft een lezing met als titel ‘Saints and Swine: St Cadog and his Boar from Lifris to Caradog’. Zij wordt gevolgd door prof. Joseph F. Nagy (UCLA), onder meer bekend van zijn boek Conversing with Angels and Ancients. De titel van zijn lezing luidt: ‘Poets, Outlaws, and Other Difficult People in Medieval Celtic Traditions’. 19.30-20.15 lezing Karen Jankulak "Saints and Swine: St. Cadog and his Boar from Lifris to Caradog" 20.15-20.30 pauze 20.30-21.15 lezing Joseph F. Nagy "Poets, Outlaws and Other Difficult People in Medieval Celtic Traditions" (Drift 27, zaal 0.15. Entree: Asterix-leden en Van Hamel donateurs: 2,50 euro. Niet-leden: 3,50 euro.)

Karen Jankulak: ‘Saints and Swine: St Cadog and his Boar from Lifris to Caradog’ Joseph F. Nagy: ‘Poets, Outlaws, and Other Difficult People in Medieval Celtic Traditions’ (click om uit te vergroten)

Tentoonstelling ‘De wereld van St. Patrick' op St Patrick's Day 2006

18 maart 2006. Tijd: 10:00 - 17:00. Spoorwegmuseum, Utrecht.

Activiteiten 2005

---

8 oktober 2005. Van Hamel-lezing 2005. Themamiddag Keltisch in Utrecht. 21 mei 2005. Keltisch Colloquium 2005. 11 mei 2005. Máire Herbert: "A satirical view of twelfth-century Ireland." 23 maart 2005. Dáibhí Ó Cróinín: "The Reception of Zeuss's "Grammatica Celtica" in Ireland & Britain."

Van Hamel-lezing 2005 (vijftiende editie). Themamiddag Keltisch in Utrecht.
Zaterdag 8 oktober, 14:00 - 17:00.
Sweelinckzaal, Drift 21, Utrecht.

(click om uit te vergroten)

De Stichting A.G. van Hamel voor Keltische Studies organiseerde op zaterdag 8 oktober de vijftiende editie van de Van Hamel-lezing. De Van Hamel-lezing 2005 werd uitgesproken door prof. dr. Peter Schrijver. Peter Schrijver trad in november 2005 aan als hoogleraar Keltisch in Utrecht. De titel van zijn lezing is: "Sinds wanneer is Ierland eigenlijk Keltisch?". De stichting koos er dit jaar voor om de Van Hamel-lezing uit te breiden tot een themamiddag 'Keltisch in Utrecht'. Een aantal keltologen van de Universiteit Utrecht bogen zich over spraakmakende thema's in de keltologie. Programma: 14:00 ontvangst en opening 14:15 Leni van Strien-Gerritsen: "Keltisch: 'De parel in de kroon van de UU'." 14:30 Ranke de Vries: "Uitdagingen in de Keltologie." 15:00 koffie en thee 15:30 Bart Jaski: "Een vet verhaal: Ierland + India - Kelten." 16:00 Peter Schrijver: "Sinds wanneer is Ierland eigenlijk Keltisch?" (Van Hamel-lezing) 17:00 afsluiting

De sprekers (van links naar rechts): Peter Schrijver, Leni van Strien, Ranke de Vries, Bart Jaski. (Foto: Kees Ampt. Ierland.plein.nl)